Dharma-Lotus, meditatie centrum in Bredae

Tweede edele waarheid - Tanha:

De Tweede Edele Waarheid verklaart dat het lijden wordt veroorzaakt door begeerte, aversie en onwetendheid.
Het ego smacht naar bezittingen, macht en seks.
Net als bij een verslaafde aan verdovende middelen beïnvloedt begeerte onze geest en ons verstand, zodat we ernaar handelen, waardoor ons eigen lijden voortduurt en wedergeboorte in Samsara een feit is.
In de oude boeddhistische teksten wordt Samsara vergeleken met een rivier die overstroomt en de mensheid meevoert naar ellende, dood en wedergeboorte. Deze overstroming wordt veroorzaakt door het toegeven aan hunkering: Boeddha's leer wordt vergeleken met een vlot waar men op kan gaan zitten om de stroom te overwinnen en de andere oever (Nirvana) te bereiken.

De onvermijdelijkheid van Lijden wanneer je begeerte, aversie en onwetendheid niet kunt beheersen, wordt duidelijk in een van Boeddha's leerstellingen: De Vuurpreek.

.'Monniken, alles brandt. En wat brandt er dan?
Monniken, het oog brandt, zichtbare vormen branden, het visueel bewustzijn brandt, visuele indrukken branden...
Waardoor branden ze?
Door het vuur van de hunkering, het vuur van de afkeer, het vuur van bedrog...
Het oor brandt, geluiden branden... De tong brandt, smaak brandt... Het lichaam brandt, tastbaarheden branden... De geest brandt, ideeën branden, het geestelijk bewustzijn brandt...
Waardoor branden ze?
Door het vuur van de hunkering, het vuur van de afkeer, het vuur van bedrog...
Monniken, de ontwikkelde en edele volgeling die de dingen zo ziet, voelt geen emotie meer voor [al deze] dingen... Doordat hij emotieloos is, wordt deze volgeling onthecht. Door onthechting wordt hij bevrijd.'

De oorzaak van het lijden, wat is de oorzaak dat je in het leven zoveel lijdt (Dukkha).
In het Boeddhisme heeft dat te maken met de '6 manieren van bestaan' en de '12 oorzaken van lijden'.

6 manieren van bestaan:
In de 6 werelden van bestaan wordt zowel een (volgens sommigen) reëel beeld gegeven van de reïncarnatie mogelijkheden, als een metaforisch beeld van de spirituele staat van mensen. Dit wordt gekoppeld aan 6 bestaansmanieren met elk hun tekortkomingen wat tevens de veroorzaker is van lijden:

Helbewoners / de wereld van de Hel:

Kort- of langdurige staat van opperste woede. Alle primaire instincten die daaruit voortkomen leiden tot vijandschap, haat en agressie.

Niet mensen / de wereld van de hongerige geesten:

Het gevoel hebben dat je verlangens niet bevredigd kunnen worden. Seksualiteit, materialisme, carrièredrang en hiärchie zijn allemaal bevredigingen die dan leiden tot een nieuwe, grotere behoefte. In de schilderkunst vaak weergegeven als hongerige geesten met enorme magen in een zaal met tafels gevuld met overvloedige gerechten. De geesten hebben monden als speldenknoppen en lange dunne nekken.

De dieren / de wereld van de dieren:

Tegelijkertijd kan ook de situatie ontstaan van dierlijke onwetendheid. Je partner is bijvoorbeeld niet gelukkig, voelt zich verwaarloosd, gepasseerd en verlangt naar aandacht. Als je de pijn en verdriet van een ander negeert of wegpraat en overtuigt bent van je eigen gelijk dan handel je vanuit de dierlijke instincten van de dierenwereld.

De mensen de wereld van de mensen:

Alleen als mens kan je het levensrad verlaten. Hier is de illusie het dunst.

Niet goden / de wereld van de jaloerse halfgoden:

Mensen die succesvol zijn, het gemaakt hebben, weinig problemen hebben. Ze hebben enkel de enorme angst alles kwijt te raken. Doen alles om te behouden wat ze hebben, en verliezen zo hun geluksgevoel. Zijn jaloers op mensen die gelukkig zijn met minder. Gevolg hiervan is jaloezie, rivaliteit en het misgunnen van andermans geluk.

Goden:

Nog een stap verder: mensen die denken verlichting bereikt te hebben. Zijn compleet onafhankelijk en leven in een luchtbel. Als deze uiteen klap, vervallen ze tot de wereld van de Hel.

Vijf bestaanswerelden beschrijven diegene die niet bij hun ZIJN zijn. Ze handelen voornamelijk vanuit Ego en komen niet tot hun eigen gevoel. Vandaar uit krijg je verlangens die nooit te bevredigen zijn omdat je altijd meer wilt. Zo creëer je negatief handelen wat tot lijden en Karma leidt.
Eén bestaanswereld beschrijft een toestand waarbij de illusie het dunst is en waar de mens in staat moet zijn ook vanuit het ZIJN te handelen. Handelen je vanuit je ZIJN (Boeddha-natuur) dan handel je vanuit mededogen.

Naast de 6 bestaanswerelden kent het Boeddhisme ook 12 schakels of fasen die lijden veroorzaken. Deze 12-oorzaken zijn beschreven voor zowel het uiterlijke als het innerlijke lichaam:

- onwetendheid
- daad
- leven
- naam en vorm
- de zes zintuigen (inclusief intuïtie)
- contact
- gevoel liefde
- begeerte
- bezit
- baren
- ouderdom en dood

De Boeddha beschreef 450 jaar voor Christus met zijn 12 oorzaken precies wat wetenschappers de afgelopen 30 jaar ook hebben vastgesteld. Het verteld de ontwikkelingsfasen van een foetus tot een volwassene, echter voor ons is het belangrijker wat de 12 oorzaken voor de ziel betekenen.

onwetendheid

Het ontbreken van een juiste levensvisie, of erger, het ontbreken van elke levensvisie. Dit weerhoud je ervan te handelen vanuit die levensvisie.
Zonder visie handel je automatisch vanuit Ego.

daad

Handelen zonder visie is handelen vanuit Ego. Het handelen zal puur vanuit eigenbelang gebeuren, dit is de daad.
De daad is dus onderhevig aan onwetendheid.

leven

Op het moment dat je handelt vanuit Ego (daad) zal je veel van het leven niet begrijpen. Het vermogen om het leven te begrijpen komt voort uit je positieve handelingen en je ervaringen. Zijn je handelingen gegeven vanuit Ego, dan zullen je ervaringen ook zo zijn, je zult je onbegrepen voelen omdat jij het niet begrijpt.
Als jij niet veel geeft om anderen, geven anderen ook niet veel om jou.


naam en vorm

Dit is een verwijzing naar de mens die zich onderscheidt van elke andere levensvorm door een bewustzijn te hebben. 'Naam' is geestelijk (niet tastbaar) 'Vorm' is ons fysieke lichaam. Gebruik van dit bewust-ZIJN bevestigd dat we mens zijn. Het is dus tegelijk een verwijzing naar de '6 manieren van bestaan' waar de menselijke bestaansvorm als enige de mogelijkheid heeft verlichting te bereiken.

de zes zintuigen (inclusief intuïtie)

De 5 zintuigen en de geest die ons voorstellingsvermogen geeft (intuïtie).
Al je handelen gaat gepaard met gebruikmaking van je zintuigen. Je neemt dingen waar, interpreteert deze waarnemingen, neemt op basis hiervan beslissingen en handelt. Door juist gebruik te maken van je zintuigen kan je dus je handelen beïnvloeden. Door juist waar te nemen zal je sneller geneigd zijn juist te handelen. De 6 gewaarwordingen is tevens een verwijzing naar het achtvoudige pad.

contact

Is een uitvloeisel van 'de 6 waarnemingen'. Door je zintuigen te gebruiken kan je contact leggen. Dit contact krijgt een extra lading als je dat intuïtief doet. Door hier het achtvoudige pad te gebruiken en intuïtief te leven leg je die contacten die nodig zijn voor jouw spirituele pad.

gevoel

Door het leggen en onderhouden van die contacten die voor jouw belangrijk zijn ontwikkeld de geest zich en komen de gevoelens als pijn, genot, plezier, genegenheid en afkeer vrij. Dit is het gevoel.

liefde

Ontstaat wanneer je je gevoel vanuit je ZIJN ervaart. De grootste vorm van liefde is mededogen.

begeerte

Is meer liefde vanuit je Ego ervaren. Door liefde voor iemand of iets te voelen zal je je gekwetst voelen als dat of diegene wegvalt. Je wilt je dus vasthouden aan die- of datgene je liefheb.

bezit

Is de ultieme ervaring vanuit het Ego.

baren

Als begeerte en bezit grote vormen aanneemt, dan handel je dus voor een groot gedeelte vanuit je Ego en niet vanuit je ZIJN. Veel van je handelingen zullen zelfzuchtig zijn en gericht op het eigenbelang. Deze beslissingen hebben vaak negatieve gevolgen. Of voor jezelf, omdat je nooit tevreden genoeg zult raken, of voor anderen omdat ze afgunstig en jaloers raken. Dit noemt met baren.

ouderdom en dood

Als je teveel en te lang handelt vanuit je Ego zal je de geest uiteindelijk afstompen door een gebrek aan impulsen.

Als we terugblikken op deze 12 innerlijke oorzaken van lijden dan zien we dat onwetendheid, begeerte en wraak de grondslag zijn van het lijden, veroorzaakt door Ego.

.

.